foto: Koninklijk Penningkabinet

Glyptiek: de kunst van het graveren van edelstenen

Gegraveerde stenen zijn edel- en sierstenen met een afbeelding aan de bovenzijde. Afbeeldingen die verlaagd in een steen zijn aangebracht noemt men: intaglio. Afbeeldingen die verhoogd op een steen zijn aangebracht noemt men: camee.

De intaglio komt al in zo'n 3000 jaar vJt voor in Mesopotamië. Ze werden gebruikt om een waarmerk of zegel in klei – in reliëf- af te drukken. Het materiaal van de potentiële afbeelding werd rondom weg gehaald = “gesneden”. De camee komt voor het eerst zo'n 400 jaar voor het begin van onze jaartelling voor. De camee is nooit als “zegelsteen” gebruikt.

Door de combinatie van esthetiek en de inspanning om zo'n afbeelding fraai weer te geven werden gegraveerde stenen meer en meer als sieraad beschouwd. Gegraveerde stenen hadden door de steensoort en de aard van de afbeelding nogal eens een magische functie: die van geluksbrenger of kwaad werend aan de drager. In vroeger tijden werden voor het graveren vooral zachte steensoorten gebruikt: serpentijn en steatiet. De techniek bestond uit het “krassen” met een scherpe steensplinter of een burijn (kraspen). Rondingen worden aangebracht met een zgn. boogboor met aan de onderzijde een slijpschijfje. Als schuurmiddel werd zand gebruikt.

De Phoeniciërs leerden de Grieken zo'n 600 vJt het graveren van hardere steensoorten: scarabeeën van groene jaspis, carneool, chalcedoon, etc. De techniek van het graveren vorderde met de toepassing van andere schuurmiddelen: mengsels van olie en gemalen korund. De boogboor had toen een vaste opstelling en werkte met meer verfijnde en verwisselbare “boortjes”. De aandrijving van de boor wijzigde in de 16 e eeuw door de mechanische (trapmachine) en in de 19 e de elektrische machine. Met de huidige techniek (laser) en schuurmiddel (diamantpoeder) kunnen tegenwoordig alle steensoorten worden gegraveerd.

Vroeger werden intaglio's vooral gebruikt als zegelring. Vanaf de Karolingische Renaissance, zo'n 800 jaar na het begin van onze jaartelling (nJt), kregen de intaglio en de camee steeds meer een decoratiefunctie: het opsieren van reliekschrijnen, boekbanden en miskelken. “Heidense” afbeeldingen kregen een christelijke interpretatie. In de Gouden Eeuw werden cameeën gebruikt in kleine meubelen. Aan het eind van de 18 e eeuw was er een cameerage. Tegenwoordig wordt de camee vooral gebruikt als hanger.

 

 








 http://www.nedgemlab.nl    T 078-6736376    M 06-2211 5440         email:  k.hoving@hetnet.nl 
Glyptiek


       Nederlands 
      Gemmologisch 
      Laboratorium 

 Produkt
 Tarieven
 Instrumenten
 Edelstenen
 Slijpen
 Opleidingen
 Literatuur
 Adressen




foto: Koninklijk Penningkabinet










foto: Koninklijk Penningkabinet

 

 

foto: Koninklijk Penningkabinet